Beynəlxalq araşdırmada Azərbaycanın yeri.

Avstraliyanın “İnstitute for Economics and Peace” analitik təşkilatı sakit və sülh içində yaşayan ölkələrin reytinq cədvəlini tərtib edib. Təşkilat cədvəli zorakılıq və cinayət sayı, müdafiə və hərbi xərclər, qonşu dövlətlərlə münasibətlər, qaçqın sayı və insan hüquqları sahəsindəki vəziyyət, özbaşınalıq və.s bu kimi 23 ayrı-ayrı kriteriyalar üzrə tərtib edib. 

“İnstitute for Economics and Peace” təşkilatı Şimali Afrika və Yaxın Şərq ölkələrini yaşayış üçün ən təhlükəli ölkələr siyahısına daxil edib. Təssüfedici məqam isə Azərbaycanın da bu siyahıda son yerlərdə olmasıdır. Sıralama sakit ölkərdən başlayır və sırası ilə zorakılıq olan ölkələrin adı ilə davam edir. Sülhün, sabitlik və yaşam səviyyəsinin yüksək olmasına görə ilk pillələri Avropa ölkələri tutur. 

Azərbaycan hakimiyyəti tez-tez sabitlik, regionun inkişaf etmiş ölkəsi nağıllarını darma-dağın edən bu analitik araşdırmada ölkəmizi üstələyən elə dövlətlər var ki, ölkəmizin durumunu açıq aydın anlamağa və əslində bərbad olan durumumuzu gözlər önünə sərməyə yardımçı olur bizə.

Bu sıralamada Moldova (70), Gürcüstan (79), Qazaxıstan (79), Ermənistan (91), Türkmənistan (106), Tacikistan (108), Özbəkistan (113), Qırğızıstan (121), Çin (124) kimi ölkələr Azərbaycandan daha humanist, daha qayda qanunlara hörmət edən və sabit ölkələr kimi açıqlanır.

Təsəvvür edin ki, Çin son aylarda daha çox uyğur türklərinin qətli və onlara qarşı zorakılıqla gündəmdə olduğu halda, digər şərq ölkələri diktatura, yoxluq və səfalətin tüğyan etdiyi halda, hətta işğalçı Ermənistan belə bizdən öndədir.

Siyahının son üç pilləsində isə sırası ilə Əfqanıstan (160), İraq (161) və Suriya (162) qərarlaşıb.

Siyahıda əsas maraqlı ola biləcək ölkələr aşağıdakılardır. Bu siyahıya görə özünüz Azərbaycanın durumunu düşün artıq.

1. İslandiya
2. Danimarka
3. Avstriya
4. Yeni Zellandiya
5. İsveçrə
6. Finlandiya
7. Kanada
8. Yaponiya
9. Avstraliya
10. Çexiya55. Vyetnam

60. Argentina
70. Moldova
79. Gürcüstan
82. Kuba
87. Qazaxıstan
91. Ermənistan
95. Səudiyyə Ərəbistanı
103. Braziliya
106. Türkmənistan
108. Tacikistan
113. Özbəkistan
121. Qızğızıstan
124. Çin
132. Azərbaycan
138. İran
143. Hindistan
153. Şimali Koreya
154. Pakistan
157. Somali
160. Əfqanıstan
161. İraq
162. Suriya

"inkişaf etmişik" - nə qədər?

RƏSUL MÜRSƏLOV

  Ermənistan paytaxtı Yerevanda "Bagramyan" meydanında minlərlə adam elektrik enerjisi tariflərinin qaldırılması qərarının ləğv edilməsi tələbilə on gündən çoxdur ki, tətillər edir, meydanda barrikadalar qurur və orada gecələyir. Bu həm də xalqın öz həyatına biganə qalmamasının göstərişidir. Maraqlısı odur ki, AZTV-nin və hökumət rəsmilərinin tez-tez ağzı köpüklənərək xalqa sırıdığı "Ermənistan acından ölür, hakimiyyət xalqa divan tutur" çıxışlarına qarşı tərs şillə, tutarlı cavabdır. Bəli Ermənistan neft, qaz - təbii sərvətlərlə donanımlı deyil və Rusiyadan asılı vəziyyətdə yaşayır, amma yaşayır. Hər hansı duruma xalq müdaxilə edir, etirazını bildirir, haqqına sahib çıxır və nəticədə istəyinə nail olur. Hakimiyyət isə on gündə müşahidə etdiyimizə görə elə qatı müdaxiləsi ilə yadda qalmayıb. On günlük oturaq tətil, barrikadaların qurulması qarşılığında polis müdaxiləsi su şırnağından irəli keçməyib. Saxlanılanlar çox keçmədən sərbəst buraxılıb və təkrar meydana dönüb. Hakimiyyət isə bu olaylar üzərinə xalqla danışıqlar yolu ilə həllə nail olmağa səy göstərir, xalqla hesablaşır. Bi isə xalqın gücü, əzmi qarşısında heç kimin, heç bir hakimiyyətin duruş gətirə bilməyəcəyinin nümunəsidir. Bu bizə 80 cı illərin sonu Azərbaycan gəncliyinin Sovet imperiyasına qarşı dirənişi, meydan hərəkatını xatırladır. Deməli insanlar toplum olaraq bir arada olduqları zaman istəyinə nail ola bilir. Ancaq nə acıdır ki, bizim toplum olaraq bir arada olmamız artıq 25 il  öncə gömülmüş və bir daha meydanda görünməmişdir. Hər yanı ilə tənqid etdiyimiz Ermənistan xalqı isə hələ də özünün xalq olmasını və bir cəmiyyət kimi bir araya gələ bilməsini bizə göstərməktədir. Azərbaycan despot rejiminin televiziya və digər vasitələrlə xalqa sırıdığı nağıllar isə son görüntülərlə puç olmaqdadır. Bütün vasitələrlə xalqı inandırmağa çalışırlar ki, "Ermənistan çox geridədir, orda yaşam yoxdur, biz onlardan çox güclüyük" və.s
  Nə ilə, hansı yöndən güclüsən?
  Neftin, qazın var deyə? Bunu bir ailə yeyir - Əliyevlər. Bunun ölkəyə aidiyyatı yox.
  Bəlkə orduna görə güclüsən?
  Orduda qeyri döyüş şəraitində hər il yüzə yaxın əsgər öldürülür, Ermənistanda isə yox. Qaldı ki, ordu, hərbi adı çəkməyə, bu yöndən güclü olduğunu deməyə nə haqqın? Torpaqların onların əlində.
  Mədəniyyətdə irəlidəsən?
  Yenə də yox. Hər tərəfli mədəniyyətdə səni üstələyir erməni xalqı. Çünki onların mədəniyyətini öldürən Heydər Babaları olmayıb. Onlar düşünüb ki, xəyanət də olar, amma xalqın mədəniyyətinə əl vurmaq olmaz.
  Təhsildə irəlidəsən?
  Bütün hər kəs Azərbaycanda təhsilin nə səviyyədə olmasından xəbərdardı, yalan satma. Elə TQDK-nın son açıqlaması yetər təhsilin səviyyəsini görməyə - 80% "2" alan şagirdin, pulla qiymət yazdıran tələbələrin var. Avropada təhsil alanları isə "lazımsız" adlandırmaqla təhsilə olan "qayğını" bəlli etmisən.
  
   Durduq yerə insanı yandıracaq acıq verməklə "biz inkişaf etmişik" deməklə inkişaf edilmir Əliyev diktatoru. Budur inkişaf?
  Kreditə sürülən "Range Rover", bankdan alınan kreditlə biznes qurub 1 il ərzində müflis olmaq, təzə tikilidə fəhlə işləməklə, şagird- tələbədən pul almaqla ailə saxlayan müəllim, xəstəni fiziki sağaltmaq üçün ona mənəvi və psixoloji travma vurmaq - pul, rüşvət verməsə əməliyyat masasında ölümə tərk etməklə, insnları soyub soöana çevirməklə məmuriyyətini başa vurmaq, bu yollarla ailə saxlamaq onlardan, Ermənistandan irəlidə olmaq demək deyil və ya Avropaya pul yedirdib Olimpiada düzənləmək, bu məqsədlə xalqın cibindən 8 milyardı oğurlamaq, təqaüdçüyə 120 manat, qaziyə, qaçqına 20-30 manat verməklə iş bitmir - bu deyil inkişaf.
  İnkişaf azadlıq, insanların hür yaşaması, normal şəraitdə təhsil alması, səhiyyədən dövlət hesabına yararlanması, gömrükdən rüşvətsiz sərbəst ticarətini qurması, bir qismət çörəyi rüşvətsiz, halal yolla yeyə bilməsidir.
  İnkişaf demokratiyadır. İnkişaf Rusun boyunduruğu altında olsa belə haqqı uğrunda ona qarşı çıxa bilməsi və buna görə xalqı qırmamaqdır, təhsilə, insanına önəm verməkdir.
  Yoxsa Əliyev rejimi kimi həm rusun, həm digər qüvvələrin boyunduruğu altına girmək, hələ üstəlik xalqını ayaqlamaq deyil inkişaf.
  Cəmiyyəti təhsildən məhrum edərək cahil və kölə kimi kütlə yetişdirmək, insanların gələciyini bu yolla məhf etmək və bunun üzərindən milyardlara sahib olmaq, oğurluq, korrupsiya, qanunsuzluq, özbaşınalıq deyil inkişaf.
  

Ermənistan-Azərbaycan, cəmiyyət fərqi.

  Ermənistan Republikası son günlər paytaxt Yerevandakı mitinglərlə gündəmdə - yəni haqqını tələb etməklə, ədalət istəməklə. Vətəndaş, xüsusilədə gənclər ölkəsinə, duruma biganə qalmır, dəyənək altında, meydanlarda gecələyir və haqqını sona qədər savunur.

  Azərbaycan Respublikası, vətənim isə AŞPA da qəbul edilən siyasi məhbusların siyahısı, pozulan insan haqları, Avropanın iştirak etmədiyi “Avropa Oyunları” və ora xərclənən 8 milyard vəsait ilə dünya mediyasında – yəni haqqını yedirtməklə bir rejimə, sülalə hakimiyyətinə. İnsanımız isə “bununla dünyaya ölkəmizi tanıdırıq” deyib cahilliyini nümayiş etdirir.

Qarabağ niyə Azərbaycanın nəzarətinə qayıda bilmir?

  Mən Qarabağ Ermənisi olsam kimin yanında yer almaq istərdim- bu sualı versin bir vicdan sahibi özünə - Ermənistanın, yoxsa Azərbaycanın? Bu sualdan yola çıxan Qarabağ erməniləri ayağını bir başmağa dirəyiblər və 20 ildir mücadələ verirlər. Təbii ki, bunun pərdəarxası olayı Rusiya ilə bağlıdır, ancaq görüntüdə var ortada – elə yuxarıda qoyduğum sual.

  Qarabağ erməniləri əlbəttə ki, əzilən, kor olmuş, təhsilsiz və təhqir olunmuş cəmiyyətdə deyil. Hakimiyyəti Rusiyanın boyunduruğu altında olsa belə cəmiyyət olaraq irəli görüşlü, təhsilə, Avropa mədəniyyətinə və haqqı uğruna birləşə biləcəək, meydanlarda yataraq etirazını bildirəcək və nəticədə haqqına sahib çıxacaq cəmiyyətin yanında yer alardım deyir və buna doğru sürətlə gedir. Necə ki, bu gün Qarabağ öz azadlığını qismən qəbul elətdirir dünyaya və yaxın gələcəkdə bu gedişatla buna nail olacaq da. Çünki Qarabağ erməniləri İlham Əliyevi “öcü” kimi göstərir barmaqla və dünyaya səs sala bilir ki, bu adam özününkilərə divan tutur, bizə gör neyləyər.

  Dünyanın güc sahibləri də görür ki, öz insanına zülm edən, həbsxanaları vicdanlı insanlara məskən seçən, xalqın sərvətini talayıb cibinə dolduran rejim, Qarabağda ermənilərə divan tutması istisna edilmir və bu səbəbdən Qarabağın Azərbaycana verilməsində sərt mövge tutmur, tutmayacaq da. Həm bu ölkənin insan haqları, korrupsiya və özbaşınalıq durumu o qədər qabarıq şəkildə gündəmdə ki, artıq başqa yerə fikir vermək mümkünsüzdür. Yəni bütün bu halların qarşısında durub da Qarabağ məsələsini gündəmə gətirmək olmur, olmayacaq. Bizim “şanlı”, “regionda lider” dövlətimizin diktatoru İlham Əliyev isə barmağı qapı arasında sıxışan kimi cumur Avropanın üstünə ki, “bizim Qarabağ boyda dərdimiz var”. Onlarda bunu başa salmağa çalışır ki, ay atasının oğlu, bir dur hələ, sənin Qarabağın sənin ölkənə ziyandırsa, sənin dünya dəyərlərini tapdalamağın bütün bəşəriyyətə ziyandır və ilk öncə biz bunu həll etməliyik. İlham ağa da iciyir, küsür bunlardan ki, bəs mənim oğurladığım 3-5 manata göz dikmisiz, ancaq mən sizə sərvət yedirdirəm.

Gələk xalqların məsələsinə. Hansı cəmiyyət, xalq daha irəlidədir deyə baxaq.

  Regionda lider dövlət olmasını Prezident Aparatı və AZTV dən o yanda danışa bilməyən Əliyev rejiminin köləsi olmuş, təhsilsizlik və cahiliyyətin qurbanına çevrilmiş, Avropanın olmadığı “Avropa Oyunlarına” göbək atıb sevinən cəmiyyət irəlidədir?

  Yoxsa Avropa mədəniyyətini özündə cəmləyən, ölkə mədəniyyətini qoruyub saxlayan və hətta sizin “sarı gəlini” belə -sırf sizin acığınıza- öz adına dünyaya göstərəcək qədər güclü olan, elektrik enerjisinin qiyməti artıb deyə meydanlarda yatan və etirazını bildirən toplum, cəmiyyətmi daha üstündür?

  Ermənistan Rusiyanın boyunduruğu altında bu gerçək və bunu heç erməni də danmır. Bəs Azərbaycan harda, kimin boyunduruğunda? Bu da gerçək və danmırıq – Əliyev rejiminin, dolayısı ilə Rusiyanın.

  Demək məsələ həm də cəmiyyətdədir, rejim qədər. Yəni cəmiyyət də özünü tez kölə edib, tez boyunduruq altına salıb “rahatı” üçün. Amma bu rahat boyunduruğu keçirənə qədər olan zamandır və bundan sonra ömürlük boynunda olacaq zülmdür ki, bunu dərk etmək üçün də dünyagörüşü, biraz ağıl lazım idi. Nə acıdır ki, bunu tez itirdik. Ancaq ermənilər Rusiyaya boyun əydiklərini göstərsə də, təhsilini, mədəniyyətini, dəyərlərini qoruyub saxlayıb və bu gün bir araya toplaşa, səsini duyura bilir. Bəs Sarkisyan niyə öz xalqını kölə edə bilmir? Hə, Sarkisyan Əliyev qədər “ağıllı” deyilmi desəniz, məncə, elə hər yandan göründüyü kimi İlham Əliyevdən çox-çox ağıllıdır. Ən azından Rusiyadan illik büdcəsinin yarısını alıb xalqını yedirtdiyi üçün. Əliyev isə öz ölkəsindən oğurlayıb Avropanın bəzi satılmışlarına və Rusiyaya verir. Atası kimi kreslo və sərvət hərisliyini doyurmaq üçün. 

Əsas düşmənimiz kimdir - rus, yoxsa erməni?

Cumhuriyyət qəzeti
11.11.2014 - 01:54

Azərbaycan hakimiyyəti televiziyalar vasitəsi ilə “erməni düşmənimizdir” yöndə təbliğat aparır 21 ildir, yeni nəsillərə bunu aşılayır, düşmənçilik ruhunda insanlara psixoloji təsir edir. Eyni təbliğat sistemi Ermənistanda da gedir, türk əleyhinə.
Və hər iki ölkədə bu təbliğatı həyata keçirtdirən qüvvə Rusiyadır. Məqsəd bəlli – düşmən baxışı özündən yayındırmaq.

İndi bu yazıdan sonra məni də ermənipərəst, türk düşməni və s. adlandırmaqla məsələni fərqli yerə yönlədirə bilər hakimiyyət. Necə ki bunu artıq ediblər və məni “vətənə xəyanət”də suçlayıb, barəmdə qondarma cinayət işi açıblar, sürgünə göndəriblər. “Qarabağ münaqişəsinin həlli sülhdədir” dediyim üçün. Olsun, zaman, tarix hər şeyi deyəcək. Kimdir xain görəcəyik, Rusiya agenti Əliyev, ya mən. Bunu biriləri deməlidir, deyirəm.

80- ci illərin sonuna baxdıqda erməni təcavüzü, torpaqların itirilməsi, soyqırım və s. baş verən qanlı olaylar yaddaşımızdadır- unutmadıq, unutmayacaq, unutdurmayacağıq. Burası tamam. Onu deyim ki, bunu edən erməni xalqı deyil, Ermənistan hakimiyyəti idi, bu da hər kəsə bəlli. Hər kəsə o da bəllidir ki, Rusiyanın göstərişi, sifarişi, yardımı ilə təcavüz edilib torpaqlarımıza. İndi mövzunu yayındırmaq üçün deyəcəklər ki tarixə nəzər salaq, əsrin əvvəllərində də ermənilərin bizə xəyanəti olub. Axı tarixə nəzər saldıqda belə yenə eyni situasiya ilə qarşılaşırıq. Yenə rus qüvvələri ermənilərdən istifadə etməklə bizlərə, türklərə qarşı qanlı hadisələr törətmişdi. Hansı tarixi araşdırsaq oradan mütləq rusun barmağı, kirli siyasəti, bir sözlə pisliyi çıxır qarşımıza. Deməli erməni xalqını hakimiyyətləri hər zaman satıb ruslara. Ruslar da bundan istifadə edib istədikləri kimi idarə edib onları. Onların üzərindən üstümüzə gəlib. Bir sözlə ermənilər hər zaman kənardan oynadılan bir dövlət olub, aciz olub, gücsüz olub. Niyə özümüzü o qədər aşağı səviyyəyə salaraq ermənilər düşmənimiz, rəqibimizdir deyirik? Axı bizim düşmənimiz də, rəqibimizdə rus olub əslində. Və ya niyə tarix boyu bizi əsarətinə alan, sömürən rusa qarşı heç bir düşmənçiliyimiz yoxdur? Əslində ermənidən çox rusa qarşı düşmən mövqedə durmalı deyilikmi? Necə olur ki, bildiyimiz halda rusun əli ilə erməni bizi qırıb, qanımızı axıdıb ona nifrət etmirik, onun köləsinə – erməniyə düşmən oluruq?

Məgər 90- cı ildə rus qoşunu Bakıda qanlı yanvar hadisəsini törətmədimi, niyə bunu unuduruq? Niyə erməniyə salam vermək belə olmaz, onlar bizim düşmənimizdir deyir, amma rusun dilini danışmayana “səviyyəsiz” kimi baxırıq? Bizim tarix boyu və indi də ən böyük düşmənimiz rusdur.

Tarix boyu ən böyük düşmənimiz rus olub və biz bunu qabartmırıq, qabartmaqdan qorxuruq, rahata qaşçaraq erməni düşmənimizdir deyirik. Kiçicik bir düşmənlə başımızı qatdığımız üçün kiçik ağılla düşünürük. Elə ki düşmənimizin böyük, qüvvətli olduğunu tam dərk edəcəyik o zaman böyük düşünəcək, böyük hərəkət edəcəyik. Amma hələ ki başımızın üstündə aciz, kiçik düşüncəli və ya xəyanətkar Əliyev rejimi var. İlk öncə bu rejimdən qurtulmalıyıq. Hansı ki, bu rejim ən böyük
düşmənimiz rusun əl altısıdır, qulu, köləsidir.

Burdan “vətənpərvərlərə” səslənirəm: 20 yanvar faciəsi səbəbkarının RUS olduğunu bildiyiniz halda necə olur ki rus dostumuz olur, Xocalı soyqırımını edən erməni düşmənimiz? Axı bu iki faciə arasındakı fərq nədir?

P.S Biriləri bu sualların cavabını versin. Sonra məni ittiham etsin.

Rəsul Mürsəlov

Əsas düşmənimiz kimdir – rus, yoxsa erməni? | Cumhuriyyət